Het bevolkingsregister

Vóór de invoering van de burgerlijke stand in 1811 werd een volkstelling gehouden.

Ook daarna zijn nog regelmatig dergelijke tellingen gehouden. Volkstellingen geven een overzicht van alle mensen die in het land wonen op één bepaald moment. De volgende dag kan de situatie al weer heel anders zijn. Daarom is men vanaf 1849 een bevolkingsregister gaan bijhouden. Daarin staan alle mensen vermeld die in een gemeente wonen. Ook wijzigingen als verandering van adres of woonplaats worden vermeld. Met het bevolkingsregister is het mogelijk het leven van mensen te volgen gedurende de periode dat een persoon in een bepaalde plaats woont. En dan wordt ook nog aangegeven waar die persoon vandaan komt, of naar toe is gegaan.

Het bevolkingsregister kent ook beperkingen. Het wordt gemaakt en bijgehouden als gebruiksmateriaal voor de gemeentelijke administratie. Er kunnen verschrijvingen en fouten in staan. Het zijn geen officiële akten.

De ambtenaren hielden nog meer gegevens bij over de mensen die in hun gemeente woonden. Dit geheel wordt vaak de bevolkingsadministratie genoemd. Zo zijn er registers van ingekomen en vertrokken personen, dienstboderegisters, woningcartotheken. Al deze gegevens worden niet besproken in dit informatieblad. U kunt er naar vragen bij de studiezaalmedewerker.

Welke gegevens vindt u in de bevolkingsregisters ?

De manier waarop een bevolkingsregister is gemaakt is gewijzigd in de loop der tijd. Er zijn vier periodes te onderscheiden:

1.       De periode van de registers (1849-1937)
Ieder gezin in een gemeente, inclusief inwonende familieleden en personeelsleden, is ingeschreven in een groot boek onder de naam van het gezinshoofd. Als de registers vol zijn, wordt de periode afgesloten en wordt helemaal opnieuw begonnen met het aanleggen van registers

2.       De periode van de gezinskaarten (1921-1942)
Ieder gezin staat, inclusief inwonende familieleden en personeelsleden, ingeschreven op een kaart uit een losbladig systeem. De kaarten staan alfabetisch op naam van het gezinshoofd. De namen van inwonende personeelsleden zitten in een apart losbladig systeem. Daarop wordt verwezen naar het gezin waartoe het personeelslid behoort.

3.       De periode van de persoonskaarten (1938-1993)
Iedere persoon in een gemeente heeft een eigen kaart in een losbladig alfabetisch systeem. Na het overlijden van een persoon wordt er een kopie gemaakt van diens persoonskaart voor de gemeentelijke administratie waarna die naar het Centraal Bureau voor Genealogie in Den Haag wordt overgebracht.

4.       De periode van de Geautomatiseerde Bevolkings Administratie (1994-heden)
Alle personen in een gemeente zitten in een digitaal systeem. Er is geen papieren administratie. Indien nodig kan een uitdraai gemaakt worden.

De gegevens uit periode 3 zijn zeer beperkt en de gegevens uit periode 4 zijn nog niet overgebracht naar de archiefdepots. De gegevens uit deze beide periodes zijn niet openbaar. Hieronder volgt daarom alleen maar een beschrijving van de gegevens die in de periode tot 1938 te vinden zijn in het RHCe.

  • Registers:

Over twee pagina’s staan de gegevens van iedere persoon uit het gezin in kolommen. Bovenaan de pagina staat het folionummer.
De gegevens in de kolommen zijn:

1.       volgnummer (binnen het gezin)
2.       datum van inschrijving (op deze pagina)
3.       familienaam
4.       voornamen
5.       geslacht (mannelijk of vrouwelijk)
6.       relatie van de ingeschreven persoon tot het hoofd van het gezin
7.       geboortedatum
8.       geboorteplaats
9.       burgerlijke staat (ongehuwd, gehuwd, weduwe of weduwnaar) met datum van verandering in de burgerlijke staat
10.     kerkelijke gezindte (bij welke kerk is de persoon ingeschreven)
11.     beroep
12.     adres (straat en huisnummer)
13.     datum van vestiging in de gemeente
14.     vorige woonplaats
15.     datum van vertrek uit de gemeente
16.     waarheen vertrokken
17.     datum van overlijden
18.     wettige woonplaats (ingevuld wanneer iemand officieel in een andere gemeente woont
19.     opmerkingen (vaak wordt hier verwezen naar een andere pagina in het Bevolkingsregister bij verhuizing binnen de zelfde gemeente, vormen van een eigen gezin, of verandering van werkgever van inwonend personeel)

  • Gezinskaarten:

Deze kaarten hebben een iets andere indeling, maar bevatten dezelfde gegevens als de registers.
Gezinskaarten zijn niet overal gemaakt. In het werkgebied van het RHCe zijn ze te vinden in:

Eindhoven (1921-1938); Hooge en Lage Mierde en Hulsel (1930-1941); Maarheeze (1926-1942); Oirschot (1933-1936); Oost-, West- en Middelbeers (1931-1942); Riethoven (1920-1939); Son en Breugel (1930-1939); Valkenswaard (1921-1934); Westerhoven (1925-1939).

Welke bevolkingsregisters van welke plaatsen vindt u in het RHCe?

De bevolkingsregisters zijn van alle gemeentes uit het werkgebied van het RHCe overgebracht tot de invoering van de persoonskaarten. In het bezoekerscentrum zijn uitgebreide beschrijvingen van de bevolkingsadministratie aanwezig. In die beschrijvingen vindt u niet alleen de bevolkingsregisters, maar ook andere bestanddelen uit de bevolkingsadministratie, zoals volkstellingen, dienstboderegisters, registers van ingekomen en vertrokken personen.

In de uitgebreide beschrijvingen wordt bij opgeheven gemeentes verwezen naar de nieuwe gemeente. In het bronnenoverzicht op de homepage van Zoekjestamboom.nl treft u een gespecificeerd overziht van de plaatsen en periodes, waarvan de registers aanwezig zijn.

Hoe doet u onderzoek in de bevolkingsregisters?

Onderzoek in de bevolkingsregisters kunt u zowel thuis als bij het RHCe doen. Op www.rhc-eindhoven.nl kunt u globaal naar namen zoeken. Wilt u uitgebreider onderzoek doen dan kunt u terecht op www.zoekjestamboom.nl 

U kunt kiezen voor: “zoeken naar namen” of “bladeren door aktes”.

De scans van het bevolkingsregister zijn beschikbaar. Dit betekent dat u een afbeelding van de akte kunt raadplegen, afdrukken en downloaden.

Mocht u er bij uw zoektocht niet uitkomen, dan kunt u een beroep doen op een medewerker dienstverlening.

De originele bevolkingsregisters

De originele registers waarvan scans in de Digitale Stamboom aanwezig zijn worden niet ter inzage gegeven. Originele registers die niet gescand zijn, maar wel aanwezig zijn bij het RHCe, kunnen in het bezoekerscentrum ingezien worden.

 

Reactie plaatsen

Naam

E-mail

Bericht

Reacties worden geladen...
Ontdekken
images/hourglass.png

ZOEKEN...